ÇOCUK EĞİTİMİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ (ÇOCUK ÜNİVERSİTESİ)
TR
EN


Çocuk üniversiteleri, geleceğimiz olan çocuklara keşfetme mutluluğu veren bir ortam sunarak, onlara bilim, sanat, spor etkinliklerini sevdirmek, etkinlik yapma sürecinde el becerilerini, zihinsel becerilerini geliştirmek, grup ile çalışma sorumluluğunu kazandırarak öğrenmeyi eğlenceli hale getirmek, bilimsel iletişim ve sosyal iletişim becerileri kazandırmak, bilime ilgi oluşturarak öğrencilerin ilerdeki tercihlerine olumlu katkıda bulunmayı amaçlayan yapılanmalardır.

İlk çocuk üniversitesi 2002 yılında Tübingen’de kurulmuştur (EUCU.NET, 2010). Avrupa Birliği 7. Çerçeve Programı (FP7) , Toplumda Bilim çağrıları altında desteklenen EUCU.NET (European Children’s Universities Network – Avrupalı Çocuk Üniversiteleri Ağı) projesi kapsamında yürütülen çalışmalarda Çocuk Üniversitesi programlarının bireylerin ve toplumların çeşitlilik ve zenginliğine büyük katkılarda bulundukları ve birtakım önyargı ve stereotip düşüncelerin ortadan kalkmasına yardımcı oldukları belirtilmektedir.

Avrupa Çocuk Üniversiteleri Ağının bu konudaki sloganı:

“Olağanüstü bir öğrenme kapasitesi ve biricik yetenekleri ile her çocuk keşfedilmeyi beklemektedir” şeklindedir.

Amerika ve Avrupa’da 2000’li yılların başlarında bazı üniversitelerin kampüslerinde oluşturulan Çocuk Üniversiteleri için tek bir model olmasa da, hepsinin ortak amacı çocukları bilimle erken yaşlarda tanıştırarak, potansiyellerini en üst düzeyde ortaya koyabilecekleri alanları belirlemelerinde onlara yardımcı olmaktır.

Dünyada 95 ülkede çalışmaları yürütülen Çocuk Üniversitesi çalışmalarında değerlendirilen 6 farklı model bulunmaktadır:

Amfilerde yürütülen sunum merkezli dersler
Amfilerde yürütülen aktivite destekli dersler
Çalıştaylar şeklinde yürütülen uygulama ağırlıklı programlar
Tatil dönemlerinde yürütülen uygulama destekli kamplar
Yıl boyunca aynı alanda yürütülen ayrı ayrı ders ve uygulama modüllerinden oluşan programlar
Yıl boyunca farklı alanlarda yürütülen birbirinden bağımsız seçilebilen ayrı ayrı ders ve uygulama modüllerinden oluşan programlar

Bu modellerin hepsinden yürütülecek programın niteliği, çocukların yaş grubu ve koşullara göre farklı amaçlara yönelik olarak yararlanmak olasıdır. Çocuk Üniversitesi kapsamında yürütülen programların içerikleri oluşturulurken ülkelerin uyguladıkları farklı yöntemler bulunmaktadır. Bununla birlikte, EUCU.NET (European Children’s Universities Network – Avrupalı Çocuk Üniversiteleri Ağı ) kapsamında yürütülen çalışmalarda, Çocuk Üniversitesi programlarının ortak bir yöntem ile yapılandırılması yönünde çalışmalar bulunmaktadır.

Bilimin topluma yayılması ve bilim ile erken yaşta tanışan nesillerin varlığı ile toplumların gelişmişlikleri ve refah düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olduğu gerçeği yadsınamaz. Küçük yaşlardan itibaren bilimle ilgilenmede gerekli imkâna sahip çocukların bilime karşı heyecan ve istek duyguları da bu yönde gelişmektedir. Bu nedenle, özellikle küçük yaştaki çocuklara bilim eğitimi verilirken onlara rehber olunmalı, keşfederek ve eğlenerek öğrenmeleri sağlanmalı, endişeleri ve korkuları en aza indirilmelidir. Ancak bu sayede çocuklar bilimden zevk alabilir. Aktif olarak çevresini keşfeden çocuklar gözlem yapmak, yaptıkları bu gözlemleri sıralamak ve bu gözlemlerden çıkarımlar yapmak için duyularını kullanırlar. Böylece merak hislerini geliştirirler, arkadaşlarıyla ve yetişkinlerle konuşurlar, kafalarında sorular oluştururlar ve bunları resim yaparak, modelleyerek, yazarak veya başka aktivitelerle kayda geçirirler. Çocuklarda bilimsel duyarlılığın gelişmesinde sahip oldukları doğal keşif arzusu da önemli bir rol oynamaktadır ve bu duygu, tüm eğitim yaşamları boyunca yararlanacakları en önemli kaynaktır. Sanatın da insanın duygularını, sezgilerini ve özgün düşünme gücünü eğiten, keskinleştiren boyutu bireyin gelişiminde ihmal edilmemesi gereken unsurlardandır. Çocukların erken yaşta bilim ile tanışması, bilim okuryazarlığı edinmesi, bilimsel düşünme, sorgulama, eleştirel yaklaşım becerilerini kazanması ve tüm bunların sanatın desteği ile gerçekleştirilmesinin önemi yaklaşık 10 yıldır dünyada kavranmış ve bu amaçla çocuk üniversiteleri oluşturma çalışmaları da başlatılmıştır.

Geleneksel sınıf ortamlarının ortaya koyamadığı, değişik yollarla öğrenmeyi cesaretlendiren informal ortamlar, öğrencilere değişik öğrenme stillerinde imkânlar sağlayıp, her öğrencinin kendi hızında bilgilenmesine yardımcı olmaktadır. Çocuk-bilim-sanat konulu çeşitli kurslar, etkinlikler, dersler ülkemizde de bazı özel kurum ya da kuruluşlar aracılığıyla, özellikle kamplar biçiminde yürütülmektedir. TÜBİTAK tarafından desteklenmekte olan bilim ve toplum projeleri, bilginin topluma anlaşılır bir biçimde aktarılmasını, bilginin mümkün olduğunca görselleştirilmesini ve etkileşimli uygulamalarla zenginleştirilmesini amaçlar. Bu projelerde, katılımcıların basit bilimsel olguları fark etmeleri sağlanarak, merak duygularının, araştırma ve öğrenme isteklerinin tetiklenmesi önem arz etmektedir. Geleceğimiz olan çocuklara; keşfetme mutluluğu ve deney yapma heyecanı veren bir ortam sunarak onların sözel, analitik ve bilimsel düşünce becerileriyle bilime olan merak ve ilgisini artırmak ve geliştirmek, bilim ve teknolojiyle, çocukların iletişimini ve ileriye dönük sürekliliğini sağlamak bilim toplum projelerinin hedefleri arasındadır. Çocuk üniversitelerinin genel amaçları ile paralellik gösteren bu projelerin uzun vadede ve düzenli bir program doğrultusunda çocuk üniversitesi olarak yapılanmasının ilimizde, üniversite, bilim, sanat, spor ve çocuk etkileşimini sağlamak açısından önemlidir.

Dünya’da kurulan çocuk üniversiteleri örnek alınarak ülkemizde de çeşitli üniversitelerde çocuk üniversiteleri kurulmuş ve faaliyetlerini sürdürmektedir. Türkiye’de Kurulan Çocuk Üniversiteleri*

1. Ankara Üniversitesi Çocuk Üniversitesi
2. İstanbul Üniversitesi Çocuk Üniversitesi
3. İnönü Üniversitesi Çocuk Üniversitesi
4. Trakya Üniversitesi Çocuk Üniversitesi
5. Anadolu Üniversitesi Çocuk Üniversitesi
6.Sinop Üniversitesi
7.Medeniyet Üniversitesi
8.Ondokuzmayıs Üniversitesi
9.Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi
10.Gaziosmanpaşa Üniversitesi
11.Aksaray Üniversitesi
12. Uludağ Üniversitesi
13. Ege Üniversitesi
14. Namık Kemal Üniversitesi

*Çocuk üniversitesi yapılanması ile ilgili literatürün hazırlanmasında Türkiye’de kurulan Çocuk Üniversitelerinin web sitelerinden faydalanılmıştır.




Copyright © | T.C. Sinop Üniversitesi | Tüm Hakları Saklıdır | 2016